Paaseiland Tatoeages

Op paaszondag, 1722, voer de Nederlandse navigator Jacob Roggeveen door de Stille Zuidzee toen hij een klein vulkanisch eiland in de verte zag. De bemanning landde op een rotsachtige baai en verwonderde zich over kolossale zeven meter hoge stenen beelden (moai) die in rijen langs de kust stonden. En misschien begonnen zijn mannen zich op dat moment af te vragen wie er op deze mysterieuze plek leefde, ver weg van de bewoonde wereld. Het leek erop dat het Paaseiland zich eeuwenlang volledig geïsoleerd had ontwikkeld.

De Paaseilanders, die naar zichzelf verwijzen en naar hun thuisland als Rapa Nui, zijn de meest oostelijke van zo’n 36 Polynesische volken wiens voorouders de eilanden in de centrale en oostelijke Stille Oceaan ontdekten. Ze delen een gemeenschappelijke afstamming met andere Polynesiërs, zoals de Hawaiianen, Tahitians en de Nieuw-Zeelandse Maori.

De voorouders van de Polynesiërs begonnen rond 1500 v.Chr. Uit Zuidoost-Azië te migreren, en ergens tussen 600 na Christus arriveerden ze op Paaseiland. Volgens de legende van Rapa Nui werd het eiland beslecht door Hotu Matu’a, een machtig opperhoofd dat met een groep kolonisten arriveerde in twee grote zeilschepen. Op dat moment bedekten dichte palmbossen en tribunes met kleine bomen het eiland en werden de kusten bezocht door zeevogels, zeeschildpadden en zeezoogdieren. In de loop van de tijd werden de bomen echter gekapt en tegen het einde van de 19e eeuw was Rapa Nui vrijwel een kaal landschap.

Rapa Nui-tatoeages

Alle Rapa Nui-kunst combineert anthropomorfische beelden in prachtig vormgegeven en bijna surrealistische vormen. Geen wonder dat deze kunst een aantal surrealistische schilders inspireerde, met name Max Ernst, wiens werken vaak beelden bevatten die geïnspireerd zijn door Paaseilandkunst. Zoals opgemerkt was hout voor houtsnijwerk zeldzaam, maar boombast (tapa), van moerbeibomen, was nog zeldzamer en misschien zelfs nog belangrijker. Waar Hawaiiaanse leiders rode verenmantels droegen om hun rug te bedekken en hun hoge, goddelijke status te bevestigen, droegen de Rapa Nui-leiders tapa.

De zeldzaamheid van boombastdoek suggereert dat tapafiguren kunnen worden beschouwd als vervangers met een hoge status voor houtfiguren. Helaas zijn er maar vijf van deze boombastfiguren (manu uru) bekend in museumcollecties, maar ze zijn allemaal gedecoreerd met schilderijen die tatoeages vertegenwoordigen.

In heel Polynesië was de tatoeage wijdverspreid en werd deze vaak geassocieerd met de status van een krijger. Het gezicht, de nek, de romp, de rug, de benen, de armen en de bovenkant van het hoofd waren getatoeëerd en Rapa Nui-tatoeage hulpstukken (ta kona) waren vergelijkbaar met die die elders in Polynesië werden gevonden. De kam werd gedompeld in een pigment van verkoolde Ti-bladeren en vermengd met zwarte nachtschade (Solanum nigrum) sap en met een hamer in de huid getikt. In Hawaï werd Ti beschouwd als heilig voor de god Lono en de godin Laka. Ti-bladeren waren emblemen van hoge rang en goddelijke kracht, en werden gedragen om boze geesten af ​​te weren en geluk te brengen.

Helaas overleeft er slechts één foto van de traditionele Rapa Nui-tatoeage. Deze foto werd gemaakt door de Tahitiaanse fotograaf Madame Hoare en portretteert Juan Tepano, een Rapa Nui-edelman, met nek- en gezichtstatoeages. De Zweedse etnograaf Hjalmar Stolpe die in de jaren 1880 door de Stille Oceaan reisde, illustreerde hem ook.